Nghị định 02/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm thay thế các quy định cũ, tạo khung pháp lý đồng bộ với Luật Phí và lệ phí cùng các Luật sửa đổi liên quan năm 2024 và 2025. Những nội dung trọng tâm bao gồm:

​        1. Các nhóm hành vi bị xử phạt và mức phạt tiền Nghị định quy định cụ thể các nhóm hành vi vi phạm từ khâu tổ chức thu, nộp đến quản lý và công khai chế độ phí, lệ phí.

​        • Mức phạt tối đa: Đối với cá nhân là 50.000.000 đồng và đối với tổ chức là 100.000.000 đồng. Hộ kinh doanh và cộng đồng dân cư bị áp dụng mức phạt như cá nhân.

​        • Hành vi tự đặt và thu phí, lệ phí trái phép: Đây là nhóm hành vi có mức phạt cao nhất, dao động từ 2 triệu đến 100 triệu đồng tùy theo quy mô số tiền vi phạm.

​        • Thu không đúng mức quy định: Hành vi này bị phạt từ 1 triệu đến 100 triệu đồng.

​        • Vi phạm về chứng từ và công khai: Hành vi không lập chứng từ, lập chứng từ khống hoặc không công khai chế độ thu phí theo quy định có thể bị phạt tiền đến 20 triệu đồng hoặc phạt cảnh cáo.

​        2. Hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả Bên cạnh hình thức xử phạt chính là phạt cảnh cáo và phạt tiền, các đối tượng vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt.

​        • Buộc hoàn trả toàn bộ số tiền phí, lệ phí đã thu sai cho người nộp.

​        • Trường hợp không xác định được người nộp để hoàn trả, số tiền vi phạm phải được nộp vào ngân sách nhà nước.

​        • Buộc nộp số tiền phí, lệ phí còn thiếu cùng với tiền chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế.

​        3. Thời hiệu và thẩm quyền xử lý

​        • Thời hiệu xử phạt: Được quy định là 02 năm kể từ thời điểm chấm dứt hoặc phát hiện hành vi vi phạm.

​        • Thẩm quyền xử phạt: Được phân định rõ ràng cho nhiều cơ quan chức năng bao gồm: Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp; cơ quan Thuế; cơ quan Hải quan; Công an nhân dân; cơ quan Thanh tra và Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí.

​        4. Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp Nghị định chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, bãi bỏ Nghị định số 109/2013/NĐ-CP và Nghị định số 49/2016/NĐ-CP. Đối với các hành vi vi phạm xảy ra trước thời điểm này nhưng sau đó mới bị phát hiện, sẽ áp dụng quy định của Nghị định có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi để xử lý.